{"id":3797,"date":"2025-12-03T06:52:33","date_gmt":"2025-12-03T06:52:33","guid":{"rendered":"https:\/\/zspolaniec.pl\/?page_id=3797"},"modified":"2025-12-05T09:46:33","modified_gmt":"2025-12-05T09:46:33","slug":"patron-szkoly","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/zspolaniec.pl\/index.php\/patron-szkoly\/","title":{"rendered":"Patron szko\u0142y"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Oddzia\u0142 „J\u0119drusie” powsta\u0142 z inicjatywy m\u0142odego studenta Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, W\u0142adys\u0142awa Jasi\u0144skiego. To on, wsp\u00f3lnie z bratem Stanis\u0142awem, podj\u0105\u0142 w Tarnobrzegu pierwsze dzia\u0142ania konspiracyjne. Jesieni\u0105 1939 roku do\u0142\u0105czy\u0142o do nich kilkana\u015bcie os\u00f3b. Grupa pocz\u0105tkowo nazywa\u0142a si\u0119 „Odweciarze”, od wydawanego konspiracyjnego pisma „Odwet”. Z czasem zmienili swoj\u0105 nazw\u0119 na „J\u0119drusie”. Nazwa ta pochodzi\u0142a od pseudonimu Jasi\u0144skiego, kt\u00f3ry wzi\u0105\u0142 si\u0119 od zdrobnienia imienia jego 5-letniego synka.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

„J\u0119drusie” przywr\u00f3cili te\u017c na swoim obszarze porz\u0105dek, likwiduj\u0105c bandy rabunkowe i le\u015bne bimbrownie. Po pewnym czasie rozwin\u0119li dzia\u0142alno\u015b\u0107; wykonywali kary \u015bmierci na niemieckich agentach i konfidentach oraz najbardziej szkodliwych granatowych policjantach, wymierzali ch\u0142ost\u0119 osobom szczeg\u00f3lnie wys\u0142uguj\u0105cym si\u0119 okupantowi, organizowali szkolenia wojskowe. Prowadzili r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142ania charytatywne, polegaj\u0105ce na niesieniu pomocy aresztowanym i ich rodzinom oraz organizowali sie\u0107 punkt\u00f3w wysy\u0142kowych paczek \u017cywno\u015bciowych dla polskich je\u0144c\u00f3w osadzonych w obozach niemieckich.<\/p>\n\n\n\n

W tym czasie oddzia\u0142 liczy\u0142 ok. 60 ludzi. Stosowana przez \u201eJ\u0119drusi\u00f3w\u201d do czasu scalenia z AK taktyka partyzancka polega\u0142a na operowaniu ma\u0142ymi grupkami uderzeniowymi, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142o po 7\u20138, najwy\u017cej 15 os\u00f3b. Wykonywali kr\u00f3tkie, szybkie uderzenia, czasem jednocze\u015bnie w kilku miejscach, a potem b\u0142yskawicznie odskakiwali i zacierali \u015blady. Sprawdzonym \u015brodkiem lokomocji i \u0142\u0105czno\u015bci w tych akcjach by\u0142 rower, zw\u0142aszcza \u017ce rejony zakwaterowania i wykonywanych akcji by\u0142y bardzo odleg\u0142e.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Rozmach dzia\u0142a\u0144 umo\u017cliwia\u0142 autonomiczny charakter oddzia\u0142u \u201eJ\u0119drusi\u00f3w\u201d. Nie musieli cz\u0119\u015bci zdobytych na okupantach \u015brodk\u00f3w materialnych odprowadza\u0107 na potrzeby zwierzchnich ogniw organizacyjnych, jak to by\u0142o w du\u017cych, scentralizowanych organizacjach podziemnych.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

<\/p>\n\n\n\n

\u015amier\u0107 W\u0142adys\u0142awa Jasi\u0144skiego \u201eJ\u0119drusia\u201d w starciu z gestapo w Trzciance 9 stycznia 1943 r. zamyka drugi okres dzia\u0142alno\u015bci Oddzia\u0142u \u201eOdwet-J\u0119drusie\u201d. Wraz z Jasi\u0144skim \u015bmier\u0107 ponie\u015bli dwaj m\u0142odzi \u017co\u0142nierze: Marian Gorycki ps. „Polikier” i Antoni To\u015b ps. „Antek”. 11 stycznia w nocy pochowano poleg\u0142ych w zbiorowej mogile na cmentarzu parafialnym w Sulis\u0142awicach (pow. sandomierski).<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Po tym wstrz\u0105sie grupa zdecydowa\u0142a kolegialnie, \u017ce nast\u0119pc\u0105 poleg\u0142ego dow\u00f3dcy zostanie J\u00f3zef Wi\u0105cek ps. \u201eSowa\u201d, dotychczasowy zast\u0119pca W\u0142adys\u0142awa Jasi\u0144skiego. Nawi\u0105zano wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Armi\u0105 Krajow\u0105 i Batalionami Ch\u0142opskimi. Oddzia\u0142 nasili\u0142 akcje odwetowe. Zlikwidowano gestapowca Andrzeja Reslera (23.03.1943 r.) z posterunku w Rytwianach, odpowiedzialnego za \u015bmier\u0107 \u201eJ\u0119drusia\u201d. 12 marca 1943 r. oddzia\u0142 wsp\u00f3lnie z miejscow\u0105 plac\u00f3wk\u0105 AK rozbi\u0142 niemieckie wi\u0119zienie w Opatowie, uwalniaj\u0105c oko\u0142o 80 wi\u0119\u017ani\u00f3w. 29 marca „J\u0119drusie” dokonali – wesp\u00f3\u0142 z patrolem bojowym AK – kolejnej, podobnej akcji w Mielcu. Uwolniono w\u00f3wczas ok. 180 os\u00f3b. Zach\u0119camy do wys\u0142uchania relacji z przeprowadzonej akcji.<\/p>\n\n\n\n

\n
<\/path><\/svg><\/span> Polskie Radio 24 – Brawurowa akcja oddzia\u0142u AK „J\u0119drusie”<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\u201eJ\u0119drusie\u201d rozbroili r\u00f3wnie\u017c granatowych policjant\u00f3w w Wi\u015bniowej, czasowo opanowali Szczucin, walczyli z \u017candarmeri\u0105 w Niekrasowie, rozp\u0119dzili sztab niemieckiej dywizji na drodze ko\u0142o Osieka.W listopadzie 1943 r. „J\u0119drusie” jako zwarta jednostka organizacyjna podporz\u0105dkowani zostali dow\u00f3dztwu AK, ale do ko\u0144ca zachowali nazw\u0119 i autonomi\u0119. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej kompani\u0119 \u201eJedrusi\u00f3w\u201d skierowano do akcji \u201eBurza\u201d z odsiecz\u0105 dla powsta\u0144czej Warszawy. Jednak wobec niemo\u017cno\u015bci przekroczenia linii frontu pod koniec sierpnia rozkaz odwo\u0142ano. Zaci\u0119te walki z okupantem prowadzono do ko\u0144ca listopada 1944 r.,m.in. w Radoszycach, Grodzisku i Radkowie. Na waleczn\u0105 jednostk\u0119, licz\u0105c\u0105 wtedy ok. 350 ludzi, Niemcy rozpocz\u0119li ob\u0142aw\u0119 z u\u017cyciem artylerii, co zmusi\u0142o partyzant\u00f3w do przebijania si\u0119 w kierunku las\u00f3w i\u0142\u017ceckich.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

<\/p>\n\n\n\n

W ko\u0144c\u00f3wce okupacji niemieckiej w Polsce, na skutek dzia\u0142a\u0144 NKWD-UB i nowej okupacji \u2013 stalinowskiej, wielu \u201eJ\u0119drusi\u00f3w\u201d musia\u0142o si\u0119 ukrywa\u0107, wielu te\u017c trafi\u0142o do wi\u0119zienia. Niekt\u00f3rzy zostali wywiezieni te\u017c na zsy\u0142k\u0119 na Wsch\u00f3d albo jeszcze pod koniec wojny (pocz\u0105tek 1945 r.) musieli opu\u015bci\u0107 nielegalnie granice Polski. (\u2026) Niekt\u00f3rzy prze\u017cyli zbrodnicz\u0105 okupacj\u0119 niemieck\u0105, a potem stalinowsk\u0105 i po kolei odeszli na \u201ewieczn\u0105 wart\u0119\u201d.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W pocz\u0105tkowym okresie oddzia\u0142 prowadzi\u0142 przede wszystkim rekwizycje w maj\u0105tkach zarz\u0105dzanych przez Niemc\u00f3w oraz kolporta\u017c podziemnego pisma „Odwet”.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oddzia\u0142 „J\u0119drusie” powsta\u0142 z inicjatywy m\u0142odego studenta Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, W\u0142adys\u0142awa Jasi\u0144skiego. To on, wsp\u00f3lnie z bratem Stanis\u0142awem, podj\u0105\u0142 w Tarnobrzegu pierwsze dzia\u0142ania konspiracyjne. Jesieni\u0105 1939 roku do\u0142\u0105czy\u0142o do nich kilkana\u015bcie os\u00f3b. Grupa pocz\u0105tkowo nazywa\u0142a si\u0119 „Odweciarze”, od wydawanego konspiracyjnego pisma „Odwet”. Z czasem zmienili swoj\u0105 nazw\u0119 na „J\u0119drusie”. Nazwa ta pochodzi\u0142a od pseudonimu Jasi\u0144skiego, kt\u00f3ry […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"class_list":["post-3797","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zspolaniec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3797","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zspolaniec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/zspolaniec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zspolaniec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zspolaniec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3797"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/zspolaniec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3939,"href":"https:\/\/zspolaniec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3797\/revisions\/3939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zspolaniec.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}